Witaj na stronie Koła Naukowego Przyrodników!

Strona Koła Naukowego Przyrodników UKW w Bydgoszczy Dzisiaj jest poniedziałek, 23 października 2017 r. 296 dzień roku
Nowości
23.02.2013r.- Kolejne obrączkowanie tegorocznej Akcji Karmnik WIĘCEJ

11.02.2013r.- Następne w tym roku obrączkowanie w ramach Akcji Karmnik WIĘCEJ

Menu główne
:: Strona Główna
:: Aktualności
:: Kalendarz KNP
:: Bieżące plany
:: Działalność KNP
:: Galeria
:: Historia
:: Obóz KNP
:: Statut
:: Zarząd
:: Członkowie KNP
:: Forum
:: Arboretum UKW
:: Kontakt
Projekt: Ptaki wokół nas - przyroda częścią nas 2012
Projekt: Ptaki wokół nas
2010/2011
Nasze artykuły
(30.10.2010)
Pomiędzy grzybem, a rośliną... Porosty.


Czym tak naprawdę są porosty?

Ilu z nas zwraca na nie uwagę?

Czym się wyróżniają spośród innych znanych nam organizmów?

     Porosty są bardzo specyficzną grupą organizmów. Powstają z połączenia dwóch komponentów - glonu oraz grzyba. Poza charakterystycznym pokrojem cechują się też wyjątkowo powolnym zwiększaniem swoich rozmiarów, a co się z tym wiąże - długowiecznością. W strefie umiarkowanej mogą osiągać maksymalnie wiek około 50 lat. Najwolniej rosną porosty skorupiaste natomiast najszybciej rosnące gatunki mogą przyrastać nie więcej niż o 1,3 centymetra rocznie.

     Porosty są przystosowane do trudnych warunków życia. Dzięki swojej wytrzymałości mogą zasiedlać niemal wszystkie miejsca na świecie, od tundry, aż po pustynie. Są to organizmy pionierskie. Występują w warunkach, w których żadne rośliny naczyniowe nie miałyby szans.

     Jak to możliwe? Porosty unikają ekstremalnych warunków. W momencie pogorszenia zapadają w spoczynek i "przeczekują" trudny dla nich okres. Gdy tylko nastąpi zmiana "powracają do życia" i zaczynają rosnąć na nowo.

     Porosty spotykamy właściwie wszędzie- na murach, płotach, budynkach, głazach, betonie oraz drewnie. Nie każdy organizm poradziłby sobie w tak trudnych i nieprzyjaznych warunkach. Nie odstraszają ich nawet ubogie podłoża.
     Jest jednak jeden aspekt, z którym nawet takie odporne organizmy, jak porosty, nie mogą sobie poradzić. Barierę nie do pokonania stanowią dla nich zanieczyszczenia powietrza, na które są bardzo wrażliwe. Być może jest to spowodowane tym, że porosty nie potrafią usuwać ze swojego organizmu pobieranych pierwiastków. Nie bez powodu centra dużych miast i regiony typowo przemysłowe są ich pozbawione. Takie obszary nazywamy pustyniami porostowymi. Absorbowane z powietrza, wody deszczowej tudzież podłoża substancje toksyczne przyczyniają się do rozkładu chlorofilu u fototrofów, czyli w tym przypadku- glonów.

     Wydają się tak niepozorne jednak pełnią liczne funkcje. Są niezastąpione w przyrodzie.
     Porosty są dobrymi bioindykatorami. Na podstawie obecności określonych gatunków na danym obszarze można stwierdzić stopień zanieczyszczenia środowiska, w szczególności dwutlenkiem siarki. W tym celu wykorzystujemy odpowiednio przygotowaną skalę porostową.
     Jako pionierzy torują drogę dla innych organizmów. Wytwarzane przez nie kwasy porostowe biorą udział w rozkładaniu skał, tworząc tym samym podłoże dla rozwoju bardziej wymagających roślin. Jednak w momencie pojawienia się roślin wyższych porosty zanikają, nie dając sobie rady z konkurencją ze strony silniejszych i większych "przybyszów".
     Stanowią pokarm dla zwierząt- m.in. reniferów, węży i drobnych owadów.      Od dawna znane były lecznicze właściwości porostów. Obecnie ich wykorzystanie w medycynie nieco zmalało.
     Co ciekawe, z porostów otrzymywać można także różnorodne barwniki, stosowane do barwienia tkanin. Są również źródłem lakmusu, niezbędnego podczas chemicznych analiz kwasowości.
     W Polsce występuje ponad 1600 gatunków porostów! To doprawdy zadziwiające. Wciąż jednak stanowią one jedną z najsłabiej poznanych grup organizmów. Obecni i przyszli lichenolodzy mają więc pole do popisu.

     Wyróżniamy trzy podstawowe grupy porostów. Od określenia, do której z nich zaliczymy dany okaz, należy rozpocząć ich oznaczanie. Na murach i skałach najczęściej spotykamy porosty skorupiaste. Są one płaskie i mocno przytwierdzone do podłoża. Porosty listkowate występują zazwyczaj na drzewach. Są one płaskie, nieco przypominają liście i częściowo przylegają do podłoża. Obecnie najrzadziej reprezentowaną grupą są porosty krzaczkowate. Mogą one rosnąć pionowo i przyjmować pokrój małego krzaczka (np. chrobotek reniferowy Cladonia rangiferina) lub też rozrastając się w dół, zwisają z gałęzi lub pnia drzew (np. brodaczka Usnea).

     Większość gatunków trwale wiąże swoje występowanie z danym rodzajem podłoża. W związku z tymi preferencjami wyróżniamy następujące grupy:
1. Porosty epifityczne (nadrzewne)
2. Porosty epigeiczne (naziemne)
3. Porosty epilityczne (naskalne)
4. Porosty epiksyliczne (związane z murszejącym drewnem)
5. Porosty ubikwistyczne (występujące na różnych podłożach)

     Plecha, czyli ciało porostu, zbudowana jest, jak już wcześniej wspomniałam, z dwóch komponentów- grzybowego oraz glonowego. Oba organizmy współżyją ze sobą, czerpiąc z tej relacji obopólne korzyści. Ten rodzaj współżycia zaliczyć można do mutualizmu. Glony, ze względu na swoja samożywność mają zdolność wytwarzania węglowodanów, wykorzystywanych następnie przez grzyby. Komponent grzybowy natomiast zapewnia jednokomórkowym glonom lokum, a także dopływ wody i soli mineralnych, chroniąc go przed wyschnięciem. Strzępki zapewniają dodatkowo stabilność całej tej niezwykłej strukturze. Grzybem jest najczęściej workowiec. Organizmy fototroficzne wchodzące w skład porostu mogą funkcjonować niezależnie, czego jednak nie można powiedzieć o grzybach- te, które tworzą porosty, nie potrafią żyć samodzielnie.

Statystyki:
Dzisiaj było: 6 wejść.

Wczoraj było: 14 wejść.
W sumie: 66108 wejść.
Na stronie przebywa: 1 Online

Pokaż liste
Nasze artykuły
:: Tajemniczy grzybowy krąg
:: Porosty
:: Monitoring grzybów
:: Monitoring wilka szarego
:: Wrzos zwyczajny
Koło Naukowe Przyrodników Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego KNP.UKW@gmail.com